Czy składać czynny żal przy spóźnieniu z CBC‑P i CBC‑R? MF zmienia stanowisko
Spóźnienie z przekazaniem informacji CBC‑P lub CBC‑R nie oznacza automatycznie odpowiedzialności karnej skarbowej. Nie ma też podstaw, aby samo przekroczenie terminu „naprawiać” czynnym żalem. Tak wynika z przepisów Kodeksu karnego skarbowego (KKS), a aktualne materiały Ministerstwa Finansów potwierdzają tę wykładnię. Sprawę opisał „Dziennik Gazeta Prawna”.
Nie każde spóźnienie jest wykroczeniem skarbowym
Na brak jednoznacznej regulacji penalizującej niezłożenie CBC‑P zwracano uwagę od dawna1. Dotychczasowa praktyka była jednak ostrożna. Podatnicy, którzy spóźnili się z CBC‑P lub CBC‑R, często – obok wniosku o odstąpienie od nakładania kary pieniężnej – składali czynny żal, ograniczając w ten sposób ryzyko odpowiedzialności karnej skarbowej. Takie podejście było zrozumiałe. Wynikało również z wcześniejszego komunikatu MF.
Kluczowy jest art. 80d KKS. Przepis ten penalizuje złożenie nieprawdziwej informacji dla celów informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów. Nie przewiduje natomiast odpowiedzialności za samo niezłożenie CBC‑P lub CBC‑R w terminie. Można oczywiście rozważać zastosowanie art. 80 § 1 KKS, dotyczącego niezłożenia w terminie wymaganej informacji podatkowej. Problem w tym, że pojęcie „informacji podatkowej” odnosi się do obowiązków wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Tymczasem obowiązki CBC‑P i CBC‑R wynikają z ustawy z 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami. Nie ma więc podstaw do rozszerzania odpowiedzialności karnoskarbowej na obowiązki, których ustawodawca nie objął wyraźnie sankcją.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden argument. Jeżeli ustawodawca chce penalizować samo przekroczenie terminu, robi to wprost. Przykładem jest art. 80e KKS dotyczący informacji o cenach transferowych. W odniesieniu do CBC‑P i CBC‑R takiej regulacji nie ma.
MF rezygnuje ze wskazywania czynnego żalu przy CBC
Jak poinformował „Dziennik Gazeta Prawna”2, wcześniejsze materiały MF dotyczące raportowania CbC wskazywały możliwość złożenia czynnego żalu w przypadku niedochowania terminu. Ostatnio MF zaktualizowało swoje materiały i usunęło wskazanie dotyczące czynnego żalu przy CBC‑P i CBC‑R3.
To nie oznacza braku sankcji. Ustawa o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami przewiduje administracyjną karę pieniężną do 1 mln zł za naruszenie określonych obowiązków w zakresie raportowania CbC. W praktyce oznacza to, że spóźnienie z CBC‑P lub CBC‑R należy rozpatrywać przede wszystkim w kontekście ryzyka administracyjnej kary pieniężnej. Samo opóźnienie nie daje natomiast podstaw do składania czynnego żalu. Inaczej będzie w przypadku złożenia nieprawdziwej informacji – takie zachowanie zostało bowiem wprost objęte art. 80d KKS.
Uwaga praktyczna: „elektronicznie” to niekoniecznie ePUAP
Na marginesie warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię dotyczącą czynnego żalu. Materiały MF mówią o możliwości złożenia zawiadomienia w formie papierowej lub elektronicznej. Artykuł 16 § 4a KKS wskazuje jednak konkretny elektroniczny kanał, tj. konto w e‑Urzędzie Skarbowym. Nie należy zatem automatycznie utożsamiać „formy elektronicznej” z możliwością złożenia czynnego żalu przez ePUAP czy e‑Doręczenia. W przypadku czynnego żalu istotne jest zachowanie wymogów określonych bezpośrednio w Kodeksie karnym skarbowym, a nie komunikacie. W praktyce oznacza to albo odręczny podpis na piśmie, albo złożenie poprzez e‑Urząd Skarbowy.
- M. Czerwińska, Powiadomienie CBC-P o jednostce raportującej w świetle międzynarodowego zwalczania unikania opodatkowania, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2022, nr 6, s. 47. ↩︎
- A. Pokojska, MF zmienia zdanie. Nie każdy brak informacji to przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, „Dziennik Gazeta Prawna” z 10.08.2026 r., s. B1. ↩︎
- MF, Czynny żal, dotyczący np. schematów podatkowych i cen transferowych, złóż do urzędu skarbowego, 22.04.2021 r. (zaktualizowane 30.07.2026 r.). ↩︎